|
|
Een van de bezoekers van een grote onderwijstentoonstelling in 1860 te Amsterdam was ongetwijfeld C.A.C. Kruyder, hoofdonderwijzer in Zwolle. Een opvallende Duitse wandkaart van Europa van dr. C. Vogel moet Kruyder daar zijn opgevallen. Het materiaal van deze kaart was al opmerkelijk, met olieverf bedrukt wasdoek, maar vooral het kleurgebruik moet hem zijn bijgebleven: een groot aantal witte (niet bedrukte) punten (de steden) "op een zwarten grond". Vier jaar later, in 1864, verschijnt bij De Erven J.J. Tijl in Zwolle een lithografisch gedrukte wandkaart van Kruyder getiteld 'Schoolkaart van het Koninkrijk der Nederlanden' (negen bladen, schaal 1 : 200.000), die in onderwijskringen bekend zou komen te staan als 'De Zwarte Schoolkaart van Kruyder'. In deze kaart heeft het land een zwarte kleur, en de topografie een witte kleur: steden, duinen en spoorlijnen. De kaart heeft een vreemde, onheilspellende uitstraling, ondanks het feit dat de provinciegrenzen (rood) en het water (lichtgroen) nog wat kleur aan ons land geven. Volgens een fondscatalogus uit 1906 heeft de auteur in de achtste druk (1905) nog getracht door een "wijziging in de keuze der kleuren" (steden en spoorlijnen rood, provinciegrenzen wit) de kaart een "vriendelijker aanzien" te geven. Tevergeefs, kunnen we wel vaststellen, want: "de bodem is zwart en de zee is groen gebleven".
|
